Bölüm 200
Çeviri: Animeci_Reyiz
4. Bölüm: Baharın Basen’e Gelişi (Birinci Kısım)
“Vak, vak!“ dedi bir ses.
Basen karşısındaki sarı gagalı, nemli gözlü, pofuduk tüylü beyaz ördeğe baktı.
“Sanırım bu bir veda, ördek.“
Basen son birkaç aydır Ay Prensi’nden birkaç gizli emir almıştı. Bunlardan biri de bu evcil beyaz ördek gibi hayvanlarla ilgiliydi. Klasik bir çiftlik hayvanıydı: Yetiştirmesi kolaydı ve sık sık yumurtlardı.
Aslına bakılırsa, söz konusu görev ördek yetiştirmekti.
İlk başta Basen, Ay Prensi’nin kendisiyle dalga geçtiğini düşünmüştü. Ne kadar kusuru olursa olsun, tarihsel olarak İmparatorluk ailesini korumakla görevlendirilmiş bir klandan geliyordu—ve şimdi birkaç su kuşuna mı bakması gerekiyordu? Ay Prensi’nin onu gözden çıkardığını düşünmeye başlamıştı.
Ancak durum hiç de öyle değildi.
“Hayvancılık bu ülkeyi büyük bir mutsuzluktan kurtaracak ve senin bu görevi layıkıyla yerine getireceğinden eminim,“ denmişti Basen’e. Eğer Ay Prensi ona böylesine bir güven oyu vermeye razıysa, bunu reddedemezdi. Bu, geçen yılın sonlarına doğruydu.
Görevinin ne olacağını öğrendiğinde, yapması gereken ilk şeyin ördek yetiştirme konusunda kendisinden daha çok şey bilen birinden tavsiye almak olduğunu biliyordu.
Böylece, yılın başlarında, vaktinin büyük bir kısmını belirli bir yeri ziyaret ederek geçirirken bulmuştu kendini...
Başkentin kuzeybatısında, Kırmızı Erik Köyü adında bir yer vardı. Yolcu olma umuduyla yuvasını, ailesini terk edenlerin sığınağıydı burası. Yolcu denince akla genellikle çetin bir eğitimden geçen rahipler gelirdi, ama burada işler biraz farklıydı. Buradakilerin çoğu, uygulamaları sayesinde gerçek birer ölümsüz olabileceklerine içtenlikle inanıyor gibiydi.
Hayvan yetiştirmek de bu uygulamaların bir parçasıydı. Basen bunu ilk duyduğunda kulaklarına inanamamıştı. “Rahiplerin ve rahibelerin hepsi et yemez sanırdım,“ demişti.
“Ölümsüzler sonsuz ömür sürer. İnsan yalnızca sebzeyle yaşayamaz.“ Cevap hiç düşünmeden, umursamaz bir tavırla gelmişti. Basen’in duyduğuna göre burayı yaşlı bir adam yönetiyordu. Giysilerinin kirli ve tüy içinde olduğunu görmezden gelirseniz, adamın teninin sağlıklı, duruşunun dimdik olduğunu fark ederdiniz. Ömrünün gerçekten sonsuz olup olmadığı belli değildi, ama uzun yaşamanın yolunu bildiği besbelliydi.
Eski Basen olsaydı belki tartışmaya kalkardı. Ama son birkaç yılda birkaç şey öğrendiğini düşünmek hoşuna gidiyordu. Yaşlı adamı o tuhaf attarla aynı kategoriye koymaya karar verdi ve konuyu orada kapattı.
Doğru yolda olduğu ortaya çıktı. Yolcu yetiştirmek, Kırmızı Erik Köyü için bir paravandan ibaretti. Gerçekte burası bir araştırmacılar topluluğuydu. Uygulamalarının çoğu, rahiplerin ve rahibelerin normalde uyduğu kurallara aykırıydı. Ne var ki araştırmanın değeri o kadar büyüktü ki, üstlerindeki herkes görmezden geliyor gibiydi.
“Ördekler yılda yüz elli yumurtaya kadar verebilir. Hepçildirler, yani önlerine ne gelirse yerler. Yumurtadan çıktıktan altı ay sonra yumurtlamaya başlayabilirler. Tavuklardan pek farkları yok, ama onlara çekirge yedirmeyi düşünüyorsan ördek bence daha iyi bir seçim. Bedenen daha iri çünkü. Yavruluktan itibaren hep aynı yemi verirsen, ileride yalnızca o yemi yemeye başlarlar. Ama bu, büyümelerini olumsuz etkileme riski taşıyor, o yüzden tavsiye etmem. Ördeklerin tek olası sorunu, yumurtalarının üzerine tavuklar kadar kolay kuluçkaya yatmamaları, yani...“
Basen, belli bir alanda araştırma yapanların neden hep bu kadar geveze olduğunu merak etti. Şu attar Maomao bile konusu açılınca insanın başını şişirirdi. Memur Lahan da aynı kafadaydı.
Kırmızı Erik Köyü geniş bir araziye yayılmıştı. Arazinin büyük bölümü tarlalara ayrılmıştı. Buradaki “yolcuların“ hiçbiri bir din adamının giysisini taşımıyordu. Hepsi açık havada çalışmaya uygun giyinmişti. Tarlada çalışırken nefesleri buğu buğu havaya yükseliyordu.
“Gördüğün gibi araştırmalarımdan başımı kaldıramıyorum, o yüzden isteğini kabul edemeyeceğim.“ Yaşlı adam uzun konuşmasını nihayet bu sözlerle bağlamıştı.
“Kusura bakmayın, tam anlayamadım,“ dedi Basen.
“Ben öğretemem diyorum. Ama işi şu sıralar emanet ettiğim öğrencim öğretebilir. Şu barakada bulursun onu. Hoşça kal.“
“H-hey, bekleyin!“
Yaşlı adam, yaşına hiç yakışmayan bir çeviklikle sıvışıp gitti. Başka çaresi kalmayan Basen, aralıklarla buhar püskürten barakaya yöneldi. “Affedersiniz?“ dedi. “Ördek yetiştirmeyi öğrenmek istiyordum...“ Kapı zar zor menteşesinde duruyordu. Açtığı anda yüzüne genzi yakan, genzi tıkayan bir koku çarptı.
“E-evet, tabii. Laoshi bana söylemişti.“ Titrek bir ses duyuldu. Basen, sisin içinde küçük bir siluet seçebiliyordu.
“S-sizsiniz!“ diye haykırdı Basen. Küçük siluet, sade giyimli genç bir kadındı. Giysisinin kumaşı işlemeli olmak bir yana, boyalı bile değildi. Basit bir iple geriye toplanmış saçlarında tek bir tarak, tek bir süs yoktu. Yine de allıktan, pudradan eser olmayan yüzü, onu son görüşünden çok daha canlı duruyordu. “Lishu Hanım?“
“Ben... Artık bir imparatorun eşi değilim, U-Usta Basen.“
Karşısındaki, gelip geçici bir prensesti. İki kez, bir imparatorun eşi olarak arka saraya girmiş U klanının kızı.
“Burada ne yapıyorsunuz?“ diye sordu Basen. Hemen ardından, keşke daha düşünceli bir şey söyleyebilseydi, diye geçirdi içinden. Kız kardeşi Maamei duysa, ona fırça atmadan geçmezdi.
Lishu bir zamanlar üst rütbeli bir eşti, ama arka saraydan sürülmüştü. Doğrudur, insanların Beyaz Hanım dediği kadın tarafından oyuncak edilmişti. Yine de sarayda hatırı sayılır bir kargaşaya yol açtığı gerçeğini değiştirmezdi bu. Lishu, dünyadan elini eteğini çekmek zorunda kalmıştı.
Basen’e nereye gittiğini, ne yaptığını kimse söylememişti. İmparator yalnızca, onu görmek istiyorsa büyük işler başarmaya bakması gerektiğini söylemişti. Ne yapacağını bilemeyen Basen, içi biraz olsun rahatlasın diye geçenlerde birkaç tapınağa nakit ve ayni bağışlarda bulunmuştu. Üstelik hangi tapınakta saklanıyor olabileceğini bile söylememişlerdi ona.
Beklenmedik karşılaşma karşısında öylesine şaşkına dönmüştü ki, düşünecek hali kalmamıştı.
“Ş-şey, bildiğiniz gibi arka saraydan sürülmüştüm. Ne ailemin yanına dönebilirdim, ne de son kaldığım tapınağa. Majesteleri benim adıma araya girdi de, buraya, Kırmızı Erik Köyü’ne gelebildim,“ dedi Lishu.
“Evet, ama... Bunca yer varken...“
Lishu’nun giysisi yer yer kirlenmişti. Yalnızca çamur değil, hayvan gübresi de bulaşmıştı üstüne. Üstelik barakada Basen’den ve Lishu’dan başka kimse yoktu. Basen, genç bir hanımla baş başa kalmasının uygun olup olmadığını düşünüp kıvranıyordu.
“Maiyetiniz yok mu? Eskiden size hizmet eden o nedime ne oldu?“ diye sordu Basen. Lishu’nun düştüğü hali görmek onu sarsmıştı. Onu tam karşısında bulmak da en az o kadar sarsmıştı.
“Kanan’ı mı diyorsunuz? Onu hizmetimden azat ettim. Önünde koca bir gelecek var, burada, benim yanımda heba etmemeli. Majestelerinden ona uygun bir eş bulmasını rica ettim.“ Lishu gülümseyip uzun kirpiklerini çırparak gözlerini yere indirdi.
Basen yumruğunu sıktı. “Yani siz... Burada tek başınıza mısınız?“
“Merak etmeyin. Bana göz kulak olan yaşlı bir kadın var.“
“Yalnızca bir kişi mi?“
“Evet. Artık ağır giysilere de, gösterişli saç süslerine de ihtiyacım yok nasılsa.“
Basen’e kalırsa Lishu’nun sözlerinde bir tür kendini suçlama sezilirdi. Oysa yüzü bulutsuz bir gökyüzü kadar berraktı. Basen bir kadının aklından neler geçtiğini kestirmekte hiçbir zaman usta olmamıştı. Şimdi de ne diyeceğini, ne yapacağını bilemiyordu. Lishu her zamanki gibi utangaç ve alımlıydı. Konumunun çok altında koşullara rağmen var gücüyle çalışıyor gibiydi. İnce parmaklarını çamur kaplamıştı.
“Burası sizin gibi biri için uygun bir yer değil, Lishu Hanım. Şunlarla konuşup size daha iyi bir iş vermelerini sağlayacağım!“ dedi Basen. Aklına gelen en yararlı şey buydu.
Ama Lishu başını iki yana salladı. “H-hayır, teşekkür ederim. Düşündüğünüz için minnettarım, a-ama bu şartlar...“
“Evet? Şartlar ne olmuş?“ Basen’in sorusu, daha bitmeden vak vak sesleriyle bölündü. Başını çevirdiğinde birkaç düzine ördekle burun buruna geldi. “Guaa?!“
Kuşlar Basen’i çepeçevre sarmış, başlarını yana eğip merakla ona bakıyordu. Onu tartıp biçtiklerine dair içinden gelen hissi bir türlü atamıyordu.
Sonra ördekler paytak paytak Lishu’ya yürüdü, ona sokuldu. Lishu kanatlarını okşadı. “İ-ilk başta ördek yetiştirmeyi asla beceremeyeceğimden emindim,“ dedi. “Ama şu canım yavrulara daha yumurtadan çıktıkları günden beri bakıyorum. Beni anneleri sanıyorlar. Laoshi bana ördeklerin böyle olduğunu s-söyledi...“
Ördek, yumurtadan çıkmak ve Laoshi sözlerini duyunca nihayet kavradı: Lishu, yaşlı adamın bahsettiği öğrenciydi!
“Lishu Hanım... Yani siz...?“
“Evet. Bana size ördek kuluçkası konusunda bilgi vermem söylendi.“ Kekemeliği geçmişti. Belki de hayvanların arasında kendini daha rahat hissediyordu. “Ehm... Usta Basen?“ dedi.
“E-evet? Buyurun?“ Basen, farkında olmadan, amirlerinden biriyle konuşuyormuş gibi dikleşti.
Lishu ona göz ucuyla baktı, sonra eteğinin bir ucunu avucunda topladı. “Bunu şimdi sormak için geç kaldığımı b-biliyorum, ama yaralarınız nasıl?“
Basen, Lishu’nun onu son gördüğünde baştan aşağı kesik, çürük ve kırık kemik içinde olduğunu tamamen unutmuştu.
“Ah, ufak tefek yaralanmaya alışığım. Benim için endişelenmenize gerek yok,“ dedi. İçten içe, endişelenmesine seviniyordu (bu endişe sırf doğal bir şey olsa bile). Yine de biraz da utanmıştı. Lishu’nun onu hiçbir zaman en iyi halinde görmediğini fark etti.
“Ama bütün bunlara benim uğruma katlandınız... Üstelik size teşekkür bile edemedim...“
“Lishu Hanım...“ Basen tuhaf hissediyordu. Bu genç kadının yanında hem rahatlıyor hem geriliyordu. Başını salladı: Hayır, böyle olmazdı! Yapacak işi vardı. “Peki, Lishu Hanım. Bana öğretme lütfunda bulunursanız.“
“E-evet, elbette,“ dedi Lishu, ama sesi neredeyse hayal kırıklığına uğramış gibiydi.
Çok eski zamanlarda bir çekirge istilası yaşandığında ördeklerin bütün böcekleri yiyip istilayı bastırdığına dair bir hikâye anlatılırdı. Elbette bu bir efsaneydi, ciddi bir politikaya model olacak bir şey değildi. Ama efsanelerin çoğunda bir doğruluk tohumu da bulunurdu. Ördekler gerçekten böcek yerdi. Hepçil oldukları için çoğunlukla insanların artık yemeklerini yerlerdi, ama çekirge istilalarında çekirgeleri de yiyebilirlerdi. Hatta bazıları böcek yemeyi tercih eder, onları arayıp bulurdu.
Üstelik çiftçilerin elindeki hayvan sayısının artması yalnızca fayda getirirdi. Bu yüzden ördeklerin çiftçi köylerine dağıtılmasına karar verilmişti. Ama işin asıl sorunu da burada başlıyordu.
Dağıtılacak ördekler nereden bulunacaktı? Ördekler canlıydı. Parmak şıklatınca çoğalacak şeyler değildi.
“Bak, şöyle. Yumurtalar hep insan vücudundan biraz daha sıcak tutulmalı. Öylece bırakamazsın da, arada bir çevirmen gerekiyor.“ Lishu, gösterir gibi yumurtalardan birini usulca çevirdi. Yumurta bir saman yatağın üzerinde duruyordu. Samanın altındaysa malç gibi yumuşak bir toprak vardı. “Yumurtalar fazla ısınırsa da fazla soğursa da çatlamaz. Laoshi bana, sıcaklığı yalnızca dokunarak ayırt etmeyi öğrenmem gerektiğini söyledi.“
“Yalnızca dokunarak mı?“
“E-evet. Bir de biraz nem gerekiyor.“
“Nem mi?“
Dışarısı nefesin buğulandığı kadar soğuk olsa da, baraka yaz günü gibi yapış yapıştı. İçerisi o kadar buharla doluydu ki görmek bile zordu.
“Yakınlarda bir kaplıca var, sıcak suyumuzu oradan a-alıyoruz.“ Lishu, barakanın zeminindeki hasır minderi geri çevirdi. Altından, içinden şüphesiz kaynar sayılabilecek bir suyun aktığı bir oluk çıktı. “Fazla soğursa ocakta ateş yakıyoruz. Yumurtaları sürekli gözetmemiz gerekiyor, o yüzden üçümüz nöbetleşe çalışıyoruz.“
Gerçekten de tek başına altından kalkılacak bir iş gibi görünmüyordu. Yanında iki kişi daha olsa bile Basen, hayatının büyük bölümünü korunaklı bir prenses olarak geçirmiş Lishu için bunun fazla ağır olmasından endişe ediyordu.
“Burada gerçekten iyi misiniz, Lishu Hanım?“ diye sordu.
“İ-iyi derken?“
“Şey, sizin mevkiinizdeki genç bir hanımın burada olmaması gerekir. Etrafınızda nedimelerin hizmet ettiği bir yerde olabilirdiniz. Yolcu olabilirsiniz, ama bu, U klanının prensesi olduğunuz gerçeğini değiştirmez.“
Basen’in duyduğuna göre İmparator, Lishu’ya kendi kızıymış gibi düşkündü. Üstelik Beyaz Hanım’ın entrikalarına kapılmış olan Lishu, aslında kendisi de bir kurbandı. Basen’e göre bundan daha iyisini hak ediyordu.
“Usta Basen... Benim için mi endişeleniyorsunuz?“
“E-endişe mi?! Hayır! Bu sadece sizin hakkınız, hanımefendi...“
“A-ah. E-evet, tabii. Benim gibi biri için endişeleneceğinizi varsaymamalıydım...“
“Kastettiğim hiç de bu değildi!“
Basen, iki düzgün sözcüğü yan yana getiremeyen ağzına lanet okudu. Ay Prensi burada olsaydı ne diyeceğini bilirdi. Basen ise yalnızca barakanın duvarına bakıp sefilce suspus olabiliyordu.
“Usta Basen, s-siz iyi misiniz?“ Lishu endişeyle yüzüne baktı. Hayır, hayır, endişeli olan Basen’di.
“Lishu Hanım...“ diye söze başladı. “Yeterince acı çektiniz. Artık dilediğiniz gibi yaşayabilirsiniz.“
Basen ne dediğinin farkında bile değildi. Dilediği hayat mı? O da neydi? Basen’in hayatı, İmparatorluk ailesine hizmetten ve Ay Prensi’ni korumaktan ibaretti. Onun ne istediğinin bu işte yeri yoktu. Üstelik kalkmış Lishu’ya kendi hayatını seçmesi konusunda öğüt veriyordu. Sözler kendi kulağına bile boş geliyordu.
“Usta Basen...“ Lishu’nun neredeyse konuşacak hali kalmamış gibiydi.
Tabii ya. Kim bilir ne kadar şaşkınlığa düşmüştü. Basen’in öylesine pervasızca verdiği “öğüt“ onu büyük ihtimalle derinden gücendirmişti. Burada öğrenmek için geldiği şeyi olabildiğince çabuk öğrenip eve dönmeye karar verdi.
“B-bilmiyorum... Ne istediğimi henüz bilmiyorum. Ne istediğimin hiçbir zaman önemi olmadı. Kendi hayatımı seçmeme hiçbir zaman izin verilmedi.“
“O hâlde şimdi başlayın.“
“Başlayacağım. Ve istediğim şey... bir süre daha bunu yapmaya devam etmek.“ Çömelip bir yumurtayı daha çevirdi.
Giysisi kirliydi, saçları sadeydi, yüzünde en ufak bir makyaj yoktu. Yine de yüzünde Basen’in daha önce hiç görmediği bir şey vardı: küçük bir gülümseme.
emeklerinin karşılığı olarak basit bir minnet ifadesi yani teşekkür etmeyi ihmal etmeyelim.